Leestijd: 5 min
Onze kijk op de nieuwe Schijf van Vijf
Er gaat op dit moment veel rond over de nieuwe Schijf van Vijf. Vooral op social media zie je veel reacties. Soms kritisch, soms fel. Tegelijk zie je ook steeds meer experts die juist uitleggen waarom deze ontwikkeling logisch is. Dat het geen trend is, maar een volgende stap op basis van wat we inmiddels weten over voeding en gezondheid.
In deze blog brengen we wat nuance aan en kijken we nuchter naar beide kanten van het verhaal.
De vernieuwde Schijf van Vijf
De Schijf van Vijf is in de basis niet veranderd. Het blijft een richtlijn, gebaseerd op onderzoek, bedoeld om mensen te helpen gezondere keuzes te maken.
Wat wél verandert, is de richting. Meer plantaardig, minder dierlijk. Meer focus op wat mensen structureel te weinig binnenkrijgen en minder van wat we al snel te veel eten.
Dit zijn de grootste veranderingen:
- Maximaal 300 gram vlees per week (was voorheen: 500 gram), waarvan niet meer dan 100 gram rood vlees.
- Het advies voor rood vlees ligt daarmee lager dan de 200 gram die de Gezondheidsraad eind 2025 adviseerde in de Richtlijnen goede voeding 2025.
- De verhouding tussen plantaardige en dierlijke eiwitten schuift op naar ongeveer 60% plantaardig en 40% dierlijk. Waar dat eerder meer in balans was.
- Peulvruchten: 250 gram per week (was voorheen 120-180 gram).
- Kaas: 20 gram per dag (was voorheen 40 gram).
- Zuivel en verrijkte zuivelalternatieven: 400 ml per dag (was voorheen 2-3 porties, nu concreet volume en met nadruk op afwisseling).
- Eieren: 4 per week (was voorheen 2-3).
- Noten: 30 gram per dag (was voorheen 25 gram).
Wat zijn de reacties?
Wat we de afgelopen dagen vooral zien, zijn veel verschillende meningen. Aan de ene kant zijn er kritische reacties, vaak vanuit influencers. Aan de andere kant zie je juist experts die uitleggen waarom de Schijf van Vijf wel een sterke basis is.
Wat is de weerstand?
Als je naar de reacties kijkt, zie je een paar dingen steeds terugkomen. Een deel van de kritiek komt doordat duurzaamheid nu explicieter wordt meegenomen. Voor sommigen voelt dat alsof gezondheid minder belangrijk wordt.
Voor anderen voelt “minder vlees” als iets moeten inleveren. En dan komt automatisch de vraag: wat blijft er dan over? Wat eet je dan op brood, zijn alternatieven wel gezond en hoe maak je het nog lekker?
Dat zijn precies de punten waar het in de praktijk vaak lastig wordt. Het advies is duidelijk, maar veel mensen weten nog niet goed hoe ze het in de praktijk toepassen.
Wat zeggen experts?
Als je kijkt naar hoe mensen in Nederland eten, dan zie je een duidelijk patroon. We eten te weinig groente, fruit en vezels (1). En tegelijkertijd nog best veel bewerkt eten en relatief veel rood vlees. De Schijf van Vijf probeert dat bij te sturen. Meer vezels via volkoren producten en peulvruchten. Meer groente en fruit. Minder bewerkt vlees.
Vooral vezels zijn belangrijker dan veel mensen denken. Ze voeden je darmbacteriën, ook wel je microbioom genoemd. En dat heeft invloed op veel meer dan alleen je spijsvertering. Denk aan je energie, je verzadiging en zelfs je weerstand.
Als je te weinig vezels eet, mis je dus niet alleen een ‘onderdeel’ van voeding, maar ook een belangrijke basis voor hoe je lichaam functioneert. Daarnaast weten we al lang dat voeding met voldoende vezels helpt om het risico op onder andere hart- en vaatziekten en diabetes type 2 te verlagen (2).
Ook het advies om minder bewerkt en rood vlees te eten komt hieruit voort. Dat wordt soms als overdreven gezien, maar binnen de wetenschap is dit juist één van de duidelijkere verbanden (3). Daarnaast wordt een hoge inname van rood en bewerkt vlees geassocieerd met een verhoogd risico op onder andere darmkanker (4, 5).
Over het algemeen hebben mensen geen problemen met voldoende eiwitten binnen krijgen, maar wel met voldoende vezels, vitamines en mineralen. Ook dit is een reden om minder vlees te eten en dit te vervangen door plantaardige producten die wel rijk zijn aan deze voedingsstoffen.
De laatste jaren is er ook steeds meer te doen om schadelijke stoffen zoals zware metalen of PFAS, daar is dit keer rekening mee gehouden bij het opstellen van de nieuwe Schijf van Vijf. Dit heeft namelijk niet alleen impact op het milieu maar ook voedselveiligheid en dus jouw gezondheid.
Het doel is dus breder geworden, zonder dat gezondheid uit het oog wordt verloren.
Hoe wij hiernaar kijken
Als je Orangefit kent, dan weet je dat wij niet geloven in alles of niets. Je hoeft niet volledig plantaardig te eten om gezonder bezig te zijn. Maar vaker kiezen voor plantaardig maakt wel degelijk verschil.
De grootste uitdaging zit vaak in het veranderen zelf. We zijn gewoontedieren. Iets aanpassen wat je al jaren doet, is lastig. En precies daar zit het verschil tussen theorie en praktijk. Met onze producten proberen we die stap iets makkelijker te maken. Bijvoorbeeld door de overstap van dierlijke naar plantaardige shakes. Maar meer plantaardig eten gaat natuurlijk verder dan alleen je shake.
We hebben de afgelopen jaren veel ervaring opgedaan met de overstap naar meer plantaardig eten. Als je hierin geïnteresseerd bent lees dan deze blogs:
Waar het op neerkomt
De Schijf van Vijf is geen dieet. Het is ook geen verplichting. Het is een richting die steeds beter aansluit op wat we weten over gezondheid. En hoe je die invult, bepaal je zelf. Als je iets vaker kiest voor plantaardig, ben je al goed bezig. Wij zetten ons daar al bijna 11 jaar voor in en worden er blij van om te zien dat dit nu steeds meer aandacht krijgt!
Bronvermeldingen
(1) Groente en fruit. (n.d.). Wat Eet Nederland.
(2) McRae, M. P. (2018). Dietary fiber intake and Type 2 Diabetes mellitus: An umbrella review of meta-analyses.
(3) Li-Hua, P., & Bajinka, O. (2025). Processed meat Health risks: Pathways and dietary solutions.
(4) Chan, D. S. M., Lau, R., Aune, D., Vieira, R., Greenwood, D. C., Kampman, E., & Norat, T. (2011). Red and Processed Meat and Colorectal Cancer Incidence: Meta-Analysis of Prospective Studies.
(5) Huang, Y., Cao, D., Chen, Z., Chen, B., Li, J., Guo, J., Dong, Q., Liu, L., & Wei, Q. (2021). Red and processed meat consumption and cancer outcomes: Umbrella review.
