Stress is een onderwerp dat tegenwoordig meer besproken wordt. In het dagelijkse leven hebben we regelmatig te maken met situaties die stress veroorzaken. Veel mensen hebben door toenemende prestatiedrang, tijdsdruk of deadlines nog wel eens de neiging om meer gestrest te raken over bepaalde situaties dan ze eigenlijk zouden moeten zijn.

Stress is echter niet altijd iets negatiefs. Iedereen ervaart stress en er zitten ook positieve kanten aan een dosis ‘gezonde stress’. Meer over stress en de verschillende vormen van stress lees je in dit artikel.

Wat is stress?

Stress betekent letterlijk druk of spanning. Het lichaam reageert op een bepaalde situatie in zijn omgeving door middel van het afgeven van een aantal zogenaamde ‘stresshormonen’. Deze stresshormonen zijn zeer nuttig en zetten ons aan tot actie.

In tegenstelling tot wat mensen vaak denken is de term stress niet altijd negatief. Ons lichaam heeft namelijk ook stress nodig. Het maakt ons alerter en geeft ons de nodige focus, kracht en energie om een optimale prestatie te kunnen leveren. Blijven we echter te lang onder stress, dan vormt dit een risico voor ons lichaam en onze gezondheid.

We onderscheiden dan ook twee verschillende soorten stress: eustress en distress.

stress

Wat is eustress?

Eustress is een zeer nuttige en noodzakelijke vorm van stress die ervoor zorgt dat we beter kunnen presteren. Vaak wordt dit ook wel adrenaline genoemd. Het is een gezonde spanning die werkt als motivator, ons alert maakt en ons in staat stelt om het beste uit onszelf te halen. Een korte periode van deze positieve vorm van stress geeft je meer energie, meer focus, maakt je gelukkiger en geeft je een goed en voldaan gevoel!

Wat is distress?

Naast eustress bestaat er ook distress. Dit is de negatieve en ongezonde vorm van stress die vaak bedoeld wordt als we het hebben over stress en wordt veroorzaakt door (werk-)druk of spanning uit onze omgeving of situaties en hoe we hiermee omgaan.

Distress ontstaat wanneer je draaglast groter wordt dan je draagkracht. Er worden dan eisen aan jou gesteld (door jezelf en/of door je omgeving) die groter zijn dan je aankunt. Dit verstoort het evenwicht, veroorzaakt (nog meer) problemen en kan in extreme gevallen zelfs leiden tot depressie of een burnout.

Te veel stress

Bij te veel en langdurige stress raakt je lichaam uitgeput en zullen je prestaties aanzienlijk verminderen. Ook kunnen er allerlei gezondheidsklachten ontstaan zoals: hoge bloeddruk, hoofdpijn, rugpijn, nekpijn, hartkloppingen en een slechte spijsvertering. Andere veelvoorkomende symptomen zijn: hoge ademhaling, vermoeidheid, rusteloosheid en slaapproblemen.

De een kan beter tegen stress dan de ander en sommige mensen zijn ook kwetsbaarder en gevoeliger voor stress. Hoe belastbaar iemand daadwerkelijk is en hoe hoog zijn of haar draagkracht is verschilt per persoon en wordt in veel gevallen grotendeels bepaald door iemand zijn persoonlijkheid en karaktereigenschappen.

Perfectionisme, ambitie, competitief zijn, te veel multitasking, niet stil kunnen zitten, te hoge eisen stellen, streven naar waardering van anderen, moeilijk ‘nee’ kunnen zeggen, geen grenzen aan kunnen geven, pessimisme en negativiteit zijn allemaal eigenschappen die ervoor zorgen dat iemand sneller gestrest raakt.

Ook een ongezonde leefstijl met verkeerde voeding, onvoldoende slaap, geen lichaamsbeweging en weinig ontspanning kunnen je draagkracht aanzienlijk verminderen.

Conclusie

De juiste vorm van stress geeft je motivatie, energie en focus bij het bereiken van je gestelde doelen en optimaliseren van je (sport-)prestaties.

Wanneer we bepaalde situaties volledig onder controle hebben zitten we in een positieve flow en hebben we weinig last van stress. Hebben we de situatie echter niet of nauwelijks onder controle, dan hebben wij last van negatieve stress of distress. Deze stress vermindert onze draagkracht en heeft een ongunstige invloed op onze keuzes, ons lichaam en onze gezondheid.

Het is belangrijk om te realiseren dat stress volgt uit situaties die we niet onder controle hebben of waarvan we denken dat we er geen controle over hebben.

Het klinkt misschien makkelijker gezegd dan gedaan, maar maak je los van de dingen waar je geen controle over hebt en bedenk dat veel stress waar we vandaag de dag mee te maken hebben voor een groot deel afhankelijk is van de keuzes die we dagelijks maken.

Niet alle stress is te verhelpen of te voorkomen, maar je kunt wel beïnvloeden hoe je ermee omgaat en hoe belastbaar je bent. Haal een paar keer diep adem, zie het als een uitdaging en focus op wat moet gebeuren. Dan verdwijnt die negatieve stress vanzelf!

En nu?

In dit artikel hebben we de verschillende vormen van stress omschreven en zijn we ingegaan op de gevolgen van stress. Stress is niet altijd negatief en een bepaalde mate van spanning is zelfs noodzakelijk om goed te kunnen functioneren.

In het tweede deel zetten we de belangrijkste kenmerken van stress voor je op een rij en ook geven we een aantal goede anti-stress tips die je helpen om optimaal te kunnen blijven presteren!