Een term die je vaak voorbij hoort komen als het gaat over afvallen of aankomen is de energiebalans.

Maar wat houdt de energiebalans nu precies in? Hoe belangrijk is de energiebalans als je wilt afvallen? In dit artikel geven we antwoord op deze vragen en leggen we uit waarom het een essentiële rol speelt bij gewichtsverlies.

afvallen-hoe-val-ik-af

Afvallen: hoe val ik af?

Om te kunnen functioneren haalt ons lichaam dagelijks energie uit wat we eten en drinken. De verhouding tussen deze hoeveelheid energie en de hoeveelheid energie die ons lichaam verbruikt noemen we de energiebalans.

Wanneer je meer energie binnenkrijgt dan je op dat moment nodig hebt, wordt het overschot aan energie door je lichaam opgeslagen en wanneer er minder energie beschikbaar is zal deze opgeslagen energie weer worden aangesproken als brandstof.

Als je dus niet meer eet dan je lichaam nodig heeft, blijf je op gewicht. Wil je afvallen? Dan zal je ervoor moeten zorgen dat je minder binnen krijgt.

De energiebalans is de basis

De energiebalans is de basis die bepaald of we op gewicht blijven, aankomen of afvallen:

  • Afvallen (vet verlies) = Negatieve energiebalans
  • Op gewicht blijven = Energiebalans
  • Aankomen (spieropbouw) = Positieve energiebalans

Het maakt niet uit of je paleo, vegetarisch, koolhydraatarm, veel eiwitten, alleen maar bananen of elke dag ijs eet. As de hoeveelheid energie in je voeding niet overeenkomt met jouw doel, dan zal het gewenste resultaat uitblijven. Je zult dus een schatting moeten gaan maken van de hoeveelheid calorieën die je dagelijks binnen krijgt.

Calorieën

Een term die je vaak hoort als men het heeft over voeding is de calorie (kcal). Deze eenheid staat vaak aangegeven op voedingsmiddelen en geeft aan hoeveel energie er in een bepaald product zit. Deze energie kan het lichaam bijvoorbeeld gebruiken om te bewegen, het kloppen van je hart of voor het regelen van onze lichaamstemperatuur.

Voeding bestaat zoals je misschien wel weet uit verschillende macronutriënten: koolhydraten, eiwitten en vetten. Koolhydraten en eiwitten leveren 4 kcal per gram en vetten 9 kcal per gram energie aan het lichaam. Alcohol levert wel energie (7 kcal/gr) maar wordt niet gezien als een macronutriënt.

Het is belangrijk om te onthouden dat bijna al onze voedingsmiddelen calorieën (energie) bevatten en dus brandstof zijn voor je lichaam!

Je dagelijkse energiebehoefte

De exacte hoeveelheid energie die je nodig hebt hangt sterk af van allerlei factoren. Lengte, leeftijd, geslacht, vetpercentage, spiermassa, wat je eet en hoeveel je beweegt zijn allemaal van invloed op je stofwisseling en daarmee je dagelijkse energiebehoefte.

In het schema hieronder zie je hoe de dagelijkse energiebehoefte wordt bepaald:

afvallen-energiebalans

Calorieën berekenen

Het is belangrijk om te weten wat ons dagelijkse energieverbruik bepaalt. Veel mensen onderschatten de hoeveelheid calorieën die ze dagelijks binnen krijgen en overschatten de hoeveel calorieën die ze verbranden.

Zo is bijvoorbeeld het aantal calorieën dat (extra) wordt verbrand tijdens een  training vrij laag, tenzij je meerdere keren per dag of urenlang traint!

Het exact berekenen van je dagelijkse calorieën is praktisch onmogelijk. Wel zijn er methodes en formules (sommige beter dan anderen), waarbij je dit wel enigszins kunt bepalen en die je kunt gebruiken als basis/richtlijn.

Het is belangrijk om te weten dat dit altijd schattingen zijn en je in de praktijk waarschijnlijk aanpassingen zult moeten maken.

Conclusie

Ieder lichaam heeft energie nodig. Deze energie wordt uitgedrukt in calorieën (kcal) en bevindt zich in nagenoeg al ons eten en drinken. Hoeveel brandstof wij dagelijks nodig hebben verschilt in de basis niet veel, maar wel door andere factoren als lichaamssamenstelling, wat we eten en onze dagelijkse activiteiten.

De verhouding tussen wat we dagelijks binnen krijgen en hoeveel we verbruiken noemen we de energiebalans en is de basis die bepaalt of we aankomen, afvallen of dat we op gewicht blijven.

Wil je afvallen? Dan zal je moeten letten op de inname van je dagelijkse calorieën en moeten zorgen voor een negatieve energiebalans.

Hoewel het voor je lichaam in principe niet uitmaakt waar deze calorieën uitkomen (je lichaam herkent namelijk geen voedingsmiddelen; alleen maar voedingsstoffen), is er wel degelijk een verschil als je kijkt naar hoe je lichaam het verwerkt en welke voedingsstoffen je nog meer binnen krijgt.

Vermijdt de meeste fabrieksvoeding en kies liever voor onbewerkte en natuurlijke producten. Deze verzadigen namelijk veel beter, bevatten meer voedingsstoffen en leveren over het algemeen veel minder calorieën waardoor het een stuk eenvoudiger wordt om af te vallen.

En nu?

Het is belangrijk om te weten wat je dagelijkse energieverbruik bepaalt. Veel mensen overschatten namelijk vaak de hoeveelheid calorieën die ze verbranden (bijvoorbeeld tijdens het sporten) en onderschatten wat ze dagelijks binnen krijgen.

Ook zie ik in de praktijk dat mensen hier te los mee omgaan, waardoor resultaten vaak uitblijven.

Als je wilt afvallen is het noodzakelijk om te zorgen voor een negatieve energiebalans. Het is dus belangrijk dat je weet hoeveel je eet! Gebruik hiervoor eens een app (bijv. Fatsecret of MyFitnessPal) om je voeding in bij te houden, zodat je zeker weet dat je dagelijks niet te veel binnen krijgt.

In een volgend artikel zullen we nog een aantal tips geven en veel voorkomende fouten bespreken die mensen maken tijdens het afvallen.