Een lactose-intolerantie komt wereldwijd veel voor en naar schatting is meer dan drie kwart van de wereldbevolking op latere leeftijd lactose-intolerant. Als je last hebt van een lactose-intolerantie kan dit zorgen voor een hoop vervelende klachten.

In dit artikel leggen we uit wat lactose is, hoe je hier intolerant voor kan zijn en wat de symptomen en gevolgen zijn van een lactose-intolerantie.

Wat is lactose?

Lactose is de suiker die voorkomt in melk en wordt daarom ook wel melksuiker genoemd. Het is een vorm van koolhydraten (disacharide) die bestaat uit twee enkelvoudige suikers (galactose en glucose) die kunnen worden opgenomen door ons lichaam.

Lactose zit met name in melkproducten zoals koemelk, schapenmelk, geitenmelk, zachte kazen, smeerkaas, vla, yoghurt, kwark en komt verder voor in whey (-proteïne) en andere producten waar melkbestanddelen of melkpoeder in zijn verwerkt. Ook wordt lactose vaak gebruikt in geneesmiddelen en supplementen.

Wat is een lactose-intolerantie?

Om lactose op te splitsen in glucose en galactose heeft je lichaam lactase nodig. Lactase is een enzym dat aangemaakt wordt door je darmen en ervoor zorgt dat lactose wordt verteerd en opgenomen kan worden door je lichaam.

Wanneer je darmen echter niet genoeg lactase aanmaken en lactose niet goed kan verteren, kun je last krijgen van klachten. Dit noemen we een lactose-intolerantie en kan onder andere gepaard gaan met maagproblemen en darmklachten, maar ook huidklachten.

[ Een lactose-intolerantie is iets anders dan een melkallergie. Bij een melkallergie is er sprake van een allergische reactie van het lichaam op de (caseïne-) eiwitten in melk. De klachten die ontstaan zijn dan niet het gevolg van een lactose-intolerantie maar een (overgevoelige) reactie van het immuunsysteem. ]

Wat is de oorzaak van een lactose-intolerantie?

De hoeveelheid lactose die je lichaam kan verteren is afhankelijk van de hoeveelheid lactase dat wordt aangemaakt door je darmen.

De meeste mensen zijn geboren met het vermogen om lactose te verteren. Lactose zit namelijk ook in moedermelk en is de belangrijkste voedingsbron voor pasgeboren baby’s.

Vanaf ons derde levensjaar neemt de productie van lactase in onze darmen echter geleidelijk af en naar mate we ouder worden verliest ongeveer 80% van de wereldbevolking het vermogen om lactose te verteren.

Met name in Afrika en Aziatische landen komt een lactose-intolerantie onder de bevolking het meeste voor. In Europa en Noord-Amerika ligt dit percentage een stuk lager. Er wordt geschat dat ongeveer 1 tot 2 miljoen mensen in Nederland lactose-intolerant zijn.

Wat zijn de symptomen van een lactose-intolerantie?

Wanneer je lichaam te weinig lactase aanmaakt (lactasedeficiëntie) en lactose niet goed kan opnemen (lactosemalabsorptie) dan kan dit leiden tot klachten.

Veel voorkomende symptomen van een lactose-intolerantie zijn onder andere misselijkheid, huiduitslag, een opgeblazen gevoel, buikpijn, winderigheid en diarree.

Of je daadwerkelijk klachten krijgt en de mate van klachten verschilt per persoon en is mede afhankelijk van de hoeveelheid lactase die je lichaam aanmaakt, je darmflora en de hoeveelheid lactose die je binnen krijgt.

Niet iedereen heeft last van een lactase-tekort en je kunt ook lactose-intolerant zijn zonder dit te weten. Ook kan een slechte vertering van lactose het gevolg zijn van een (tijdelijke) darminfectie, een darmbeschadiging of een ontsteking.

Waar moet je op letten bij een lactose-intolerantie?

Wanneer je klachten krijgt na het eten van zuivel of producten waar lactose in zit, dan is het beter om je inname van lactose te beperken. Maar ook wanneer je geen duidelijke klachten hebt, kan het zeker geen kwaad om eens te experimenten en te kijken hoe je je voelt wanneer je een aantal weken geen of minder lactose eet.

Als je gezond en gevarieerd eet is het niet noodzakelijk om zuivelproducten te eten.

Melk en zuivelproducten zijn echter wel een goede bron van eiwitten en calcium, dus wanneer je last hebt van een lactose-intolerantie en zuivelproducten wilt vermijden is het wel belangrijk om deze voedingsstoffen binnen te krijgen.

Eiwitten kun je gemakkelijk halen uit verschillende plantaardige eiwitbronnen zoals: erwteneiwit, quinoa, een lactosevrije eiwitshake, hennepzaad, chia en andere noten en zaden.

De beste plantaardige bronnen van calcium zijn onder andere: gedroogde vijgen, sesamzaden, amandelen, groene bladgroenten, bonen, tofu en tempé en ook de meeste plantaardige melkvarianten zijn vaak verrijkt met extra calcium.

Conclusie

Lactose is een vorm van suiker die voorkomt in melk en zuivelproducten en vaak gebruikt wordt in voedingsmiddelen en supplementen, zoals bijvoorbeeld whey en caseïne.

De meeste mensen zijn geboren met het vermogen om lactose te verteren, maar dit neemt vaak af naar mate we ouder worden. We spreken dan van een lactose-intolerantie en kan gepaard gaan met huidproblemen en andere (maag- en darm)klachten. 

Wanneer je last hebt van klachten na het eten van zuivel of producten waar lactose in zit, dan is de kans groot dat je lichaam het niet goed (meer) kan verteren. In dit geval kun je de hoeveelheid lactose in je voeding beter beperken of gewoon kiezen voor een lactosevrij alternatief.

Onze lactosevrije producten